19. okt, 2016

Op een voetstuk zetten

De laatste tijd word ik me bewust hoe wij mensen die wij bewonderen of van houden steeds op een voetstuk plaatsen. En we moedigen ze steeds weer aan. Wat op zich best gek is want de enige plek daarna is dat zij ervan afvallen, met alle letterlijke en figuurlijke littekens van dien. Soms zijn we het ons niet eens bewust dat we het doen, pas als diegene iets doet wat niet past in je plaatje past, valt deze ervan af en realiseer je je dat je diegene op een voetstuk plaatste. Voor mij betekent op een voetstuk plaatsen ook dat wanneer ik dit doe ik mezelf kleiner maak dan ik in werkelijkheid ben of wil zijn. Soms doe ik het om een ander een beter gevoel te geven, of soms denk ik anderen daarmee te motiveren. Soms denk ik zelfs dat ik andere daarmee help. Als ik mezelf kleiner maak dat die ander zich dan beter gaat voelen om dat hij of zij beter is dan ik. Terwijl ik mezelf daarmee feitelijk wel iets te kort doe.

In zekere zin is dit afgeleid van de transactionele analyse van Eric Berne. Hij heef in een gestructureerd model van de ego toestanden (Kind, volwassene, ouder) de ontwikkeling en de persoonlijkheidsstructuur van de mens weergegeven. En ik heb daar mijn eigen interpretatie aangegeven.  Zonder deze theorie hier verder helemaal uit de doeken te doen geeft dit model mij vaak wel inzicht in mijn dagelijkse praktijk. Want in relatie tot elkaar kunnen we behoorlijk uit verbinding zijn als we elkaar op een voetstuk zetten of niet.

Laatst sprak ik een zeer gedreven leidinggevende, vol van zijn vak en vol energie om van zijn afdeling iets moois te maken. Hij was vol van de toekomstvisie die hij had en door zijn meerdere wordt dit ook gezien. Wel ondervindt hij heel veel weerstand van het team en is er weliswaar een kleine groep mensen die hem hierin behoorlijk tegenwerkt. Wat op zich best vervelend is want hij heeft wel alle collega’s nodig om zijn plan tot een succes te maken! Zijn strategie is om vanuit zijn kennis deze mensen te laten zien hoe het moet. Hij is tenslotte de leidinggevende dus hij “weet het” en als ze niet met hem mee gaan, dan kan hij het ze behoorlijk moeilijk maken. Vooropgesteld dat een functie als deze “hangend” tussen collega’s en management best heel lastig kan zijn, kiest deze leidinggevende ervoor om zichzelf boven de groep te plaatsen (op een voetstuk te zetten). Daarmee is hij het contact met de collega’s volledig kwijt. Hij geeft aan dat deze mensen structuur nodig hebben en dat hij dat ze kan geven, terwijl hij met professionals werkt die die structuur helemaal niet nodig hebben. Dat is mijn aanname, want hij heeft het niet aan deze professionals gevraagd. Zelf denk ik dat hij zelf die structuur nodig heeft om zijn plek om zijn voetstuk meer te verankeren zodat hij er niet van afvalt.

Toen ik deze leidinggevende hiermee confronteerde begreep hij totaal niet wat ik zie. Toen ik hem vroeg of hij het zijn collega’s weleens had gevraagd wat zij nodig hebben reageerde hij geërgerd, “hoe kon ik dat nou vragen”, hij was toch de leidinggevende en hij had de opdracht. Natuurlijk allemaal waar, maar feitelijk kan je als leidinggevende de opdracht niet alleen uitvoeren. Je zult dus samen moeten werken. In mijn optiek is de wereld er echt klaar mee dat; leidinggevende, niet alleen de opdrachtgeven, maar ook vertellen wat je moet doen en nog erger hoe je het moet doen. Hiermee minacht je de kennis en de kunde van je collega’s, je ontneemt jezelf als leidinggevende en het hele team om andere mogelijkheden te onderzoeken die wellicht (met meer draagvlak) resulteren in een mooier resultaat. In ieder geval is het resultaat dan meer duurzaam omdat iedereen zijn of haar eigen bijdrage kan leveren. Zolang deze leidinggevende dit niet wil zien zal deze leidinggevende voor zijn gevoel heel hard moeten blijven werken en zal hij altijd op een voetstuk blijven staan net zolang dat hij ervan afvalt met alle gevolgen van dien.

Dit patroon wat ik hierboven beschrijf wordt dan vanuit perspectief van de leidinggevende besproken echter de collega’s waarmee hij werkt hebben hierin ook een rol. Zij laten dit patroon namelijk bestaan. Door over hem te praten en niet met hem te praten, geven zij deze leidinggevende geen kans om zich hiervan bewust te worden. Hij zit waarschijnlijk zo vast is zijn belemmerende overtuigingen dat hij zich niet bewust is van het patroon, door hem liefdevol te confronteren geef je hem ook de kans om een andere keuze te maken!

Tot volgende week!

Kus en Knuffel

Monique